ఆస్తమా అనేది ఊపిరితిత్తుల వాయుమార్గాలను ప్రభావితం చేసే దీర్ఘకాలిక శ్వాసకోశ వ్యాధి. ఇది శ్వాసనాళాల వాపు మరియు సంకుచితం ద్వారా శ్వాస తీసుకోవడం కష్టతరం చేస్తుంది. ఆస్తమా దగ్గు, గురక, ఛాతీ బిగుతు మరియు శ్వాస ఆడకపోవడం వంటి అనేక రకాల లక్షణాలను కలిగిస్తుంది. ఈ లక్షణాలు తీవ్రత ఒక్కరికి ఒక్కోలా ఉంటుంది. అలెర్జీ కారకాలు, వ్యాయామం, ఇన్ఫెక్షన్లు మరియు పొల్యూషన్ సహా వివిధ కారకాల ద్వారా ప్రేరేపించబడతాయి.
ఆస్తమా అనేది అన్ని వయసుల వారిని ప్రభావితం చేసే ఒక సాధారణ పరిస్థితి, అయితే ఇది తరచుగా బాల్యంలో ప్రారంభమవుతుంది. ఆస్తమాకు చికిత్స లేనప్పటికీ, సరైన చికిత్స మరియు స్వీయ-సంరక్షణతో దీనిని నియంత్రించవచ్చు. ఉబ్బసం చికిత్సలో సాధారణంగా ఇన్హేల్డ్ కార్టికోస్టెరాయిడ్స్, బ్రోంకోడైలేటర్స్ మరియు ల్యూకోట్రీన్ మాడిఫైయర్లు వంటి మందులు ఉంటాయి. అలాగే ట్రిగ్గర్లను నివారించడం మరియు ఆరోగ్యకరమైన బరువును
కలిగిఉండడం వంటి జీవనశైలి సవరణలు ఉంటాయి. సరైన నిర్వహణతో, ఉబ్బసం ఉన్న చాలా మంది వ్యక్తులు చురుకుగా మరియు ఆరోగ్యంగా జీవించగలుగుతారు.
ఉబ్బసం యొక్క కొన్ని సాధారణ కారణాలు మరియు ట్రిగ్గర్లు
దుమ్ము, పురుగులు, పుప్పొడి, పెంపుడు జంతువుల చర్మం మరియు అచ్చు వంటి అలెర్జీ కారకాలు
వాయు కాలుష్యం, పొగ, బలమైన వాసనలు మరియు పొగలు
జలుబు, ఫ్లూ మరియు న్యుమోనియా వంటి శ్వాసకోశ ఇన్ఫెక్షన్లు
శారీరక శ్రమ మరియు వ్యాయామం, ముఖ్యంగా చల్లని లేదా పొడి వాతావరణంలో
భావోద్వేగ ఒత్తిడి మరియు ఆందోళన
ఉష్ణోగ్రత లేదా తేమ మార్పులు వంటి వాతావరణ మార్పులు
ఆస్పిరిన్ మరియు నాన్స్టెరాయిడ్ యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ డ్రగ్స్ (NSAIDలు) వంటి కొన్ని మందులు
గ్యాస్ట్రోఎసోఫాగియల్ రిఫ్లక్స్ వ్యాధి (GERD), ఇది కొంతమంది వ్యక్తులలో ఆస్తమా లక్షణాలను ప్రేరేపిస్తుంది
జన్యుశాస్త్రం: ఆస్తమా కుటుంబాలలో నడుస్తుంది
ఉబ్బసం ఉన్న వ్యక్తులందరికీ ఒకే విధమైన ట్రిగ్గర్లు ఉండవని గమనించడం ముఖ్యం మరియు కొంతమంది వ్యక్తులు గుర్తించదగిన ట్రిగ్గర్ లేకుండా లక్షణాలను అనుభవించవచ్చు.
ఉబ్బసం యొక్క లక్షణాలు
శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది
ఊపిరి పీల్చుకున్నప్పుడు ఈలలు లేదా కీచు శబ్దం
ఛాతీ బిగుతు లేదా అసౌకర్యం
దగ్గు, ముఖ్యంగా రాత్రి లేదా ఉదయాన్నే
వేగవంతమైన శ్వాస
శారీరక శ్రమ సమయంలో అలసట
సాధారణ కార్యకలాపాలు లేదా వ్యాయామం చేయడంలో ఇబ్బంది
ఉబ్బసం ఉన్న వ్యక్తులందరూ ఒకే విధమైన లక్షణాలను అనుభవించరని గమనించడం ముఖ్యం. లక్షణాలు తేలికపాటి నుండి తీవ్రమైన వరకు ఉంటాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో, లక్షణాలు చాలా తేలికగా ఉండవచ్చు, అప్పుడు వ్యక్తులు తమకు ఆస్తమా ఉందని కూడా గుర్తించలేరు.
ఆస్తమాను ఎలా నిర్ధారిస్తారు?
లక్షణాలు: డాక్టర్ రోగిని వారి లక్షణాలు, ఆస్తమా లేదా అలెర్జీల కుటుంబ చరిత్ర మరియు ఏదైనా ఇతర సంబంధిత వైద్య చరిత్ర గురించి అడుగుతారు.
శారీరక పరీక్ష (Physical examination): ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాత శారీరక పరీక్షను నిర్వహిస్తారు. రోగి యొక్క శ్వాసను స్టెతస్కోప్ తో వింటారు. శ్వాసలో గురక లేదా ఛాతీ బిగుతు వంటి ఆస్తమా సంకేతాలను తనిఖీ చేస్తారు.
ఊపిరితిత్తుల పనితీరు పరీక్షలు (Pulmonary function test) : ఊపిరితిత్తుల పనితీరు పరీక్షలు, స్పిరోమెట్రీ మరియు పీక్ ఫ్లో మెజర్మెంట్ వంటివి ఊపిరితిత్తులు ఎంత బాగా పనిచేస్తున్నాయో మరియు వాయుమార్గాలలో ఏదైనా అడ్డంకి ఉందా అని నిర్ధారించడంలో సహాయపడుతుంది.
అలెర్జీ పరీక్ష (Allergy): అలెర్జీలు ఆస్తమా లక్షణాలకు ట్రిగ్గర్ అని అనుమానించినట్లయితే, రోగి యొక్క లక్షణాలను ప్రేరేపించే నిర్దిష్ట అలెర్జీ కారకాలను గుర్తించడానికి అలెర్జీ పరీక్షను నిర్వహించవచ్చు.
ఛాతీ ఎక్స్-రే (chest X-ray): సాధారణంగా ఉబ్బసం కోసం ఛాతీ ఎక్స్-రేఉపయోగించబడవు. అయితే, కొన్ని సందర్భాల్లో, న్యుమోనియా లేదా ఇతర ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్లు వంటి సారూప్య లక్షణాలను కలిగించే ఇతర పరిస్థితులను తోసిపుచ్చడానికి ఛాతీ ఎక్స్-రే ఆదేశించబడవచ్చు.
రక్త పరీక్షలు (blood test) : IgE మరియు eosinophil కౌంట్ వంటి అదనపు పరీక్షలు అవసరమవుతాయి. ఇసినోఫిల్స్ లేదా ఇమ్యునోగ్లోబులిన్ E (IgE) వంటి కొన్ని ఇన్ఫ్లమేటరీ మార్కర్ల అధిక స్థాయిలు ఆస్తమాకు సంకేతం కావచ్చు.
ఆస్తమా చికిత్స లక్షణాలను నియంత్రించడం ఎలా?
నిర్దిష్ట చికిత్స ప్రణాళిక లక్షణాల తీవ్రత మరియు ఫ్రీక్వెన్సీపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అలాగే వ్యక్తి వయస్సు, ఆరోగ్య స్థితి మరియు ఇతర కారకాలపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది.
త్వరిత-ఉపశమన మందులు: రెస్క్యూ మందులు అని కూడా పిలుస్తారు, ఇవి ఆస్తమా దాడి సమయంలో లక్షణాలను త్వరగా తగ్గించడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఉదాహరణలలో అల్బుటెరోల్ వంటి షార్ట్-యాక్టింగ్ బ్రోంకోడైలేటర్స్ ఉన్నాయి, ఇవి వాయుమార్గ కండరాలను సడలించడానికి మరియు వాయుమార్గాలను తెరవడానికి పని చేస్తాయి.
దీర్ఘకాలిక నియంత్రణ మందులు: ఈ మందులు ఆస్తమా లక్షణాలను నివారించడానికి మరియు ఆస్తమా దాడుల ఫ్రీక్వెన్సీని తగ్గించడానికి ఉపయోగిస్తారు. శ్వాసనాళాలలో వాపును తగ్గించడానికి పనిచేసే ఇన్హేల్డ్ కార్టికోస్టెరాయిడ్స్ మరియు వాపును నివారించడంలో మరియు శ్లేష్మ ఉత్పత్తిని తగ్గించడంలో సహాయపడే ల్యూకోట్రిన్ మాడిఫైయర్లు ఉదాహరణలు.
జీవసంబంధమైన మందులు: ఇవి శ్వాసనాళాల్లో వాపుకు దోహదపడే శరీరంలోని నిర్దిష్ట ప్రోటీన్లను లక్ష్యంగా చేసుకునే కొత్త తరగతి ఔషధాలు. బయోలాజిక్స్ సాధారణంగా తీవ్రమైన లేదా కష్టమైన ఆస్తమా ఉన్న వ్యక్తులలో ఉపయోగించబడతాయి.
అలెర్జీ మందులు: అలెర్జీలు ఉబ్బసం లక్షణాలకు ట్రిగ్గర్ అయితే, యాంటిహిస్టామైన్లు లేదా అలెర్జీ షాట్లు వంటి అలెర్జీ మందులు సిఫార్సు చేయబడతాయి.
జీవనశైలి మార్పులు:కొన్ని జీవనశైలి మార్పులు ట్రిగ్గర్లను నివారించడం (పొగాకు పొగ, వాయు కాలుష్యం లేదా అలెర్జీ కారకాలు వంటివి), ఆరోగ్యకరమైన బరువును కలిగిఉండడం మరియు క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం వంటి ఆస్తమా లక్షణాలను కంట్రోల్ చెయ్యడంలో సహాయపడతాయి.
లక్షణాలను గుర్తించడానికి మరియు ఆస్తమా ని సమర్థవంతంగా ఎదురుకోవడానికి డాక్టర్ తో కలిసి పనిచేయడం చాలా ముఖ్యం. తీవ్రమైన ఆస్తమా లక్షణాలు ప్రాణాపాయం కలిగిస్తాయి. అలాంటప్పుడు తక్షణ వైద్య సహాయం అవసరం.
